# EPD nasıl alınır? Altı adımda süreç

> EPD almak için ürüne uygun **PCR** seçilir, son 12 aya ait üretim verileri toplanır, bu verilerle bir **yaşam döngüsü analizi (LCA)** yapılır, sonuçlar PCR formatında bir beyana dönüştürülür, beyan **bağımsız bir doğrulayıcı** tarafından kontrol edilir ve bir **program operatöründe** yayımlanır. Süreç çoğu üreticide 2 ila 6 ay sürer.

Kaynak sayfa: https://www.cevreselurunbeyani.com/epd-nasil-alinir
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
Yayımlayan: Çevresel Ürün Beyanı Rehberi (https://www.cevreselurunbeyani.com)

## Başlamadan önce hangi kararları vermelisiniz?

Sürecin en pahalı hataları ilk haftada yapılır. Veri toplamaya başlamadan önce aşağıdaki beş soruya net cevap verin:

1. **Hangi ürünler?** Önce alıcının istediği ya da ihaleye giren ürünlerle başlayın. Tüm gamı tek seferde kapsamak çoğu zaman gereksizdir.
2. **Ürüne özgü mü, ürün ailesi mi?** Benzer bileşimdeki varyantları tek bir aile EPD’sinde toplamak maliyeti ciddi biçimde düşürebilir.
3. **Hedef pazar neresi?** Beyanın hangi ülkede kullanılacağı, [program operatörü](https://www.cevreselurunbeyani.com/program-operatorleri) seçimini ve bazen PCR’yi belirler.
4. **Ürününüz için PCR var mı?** Uygun PCR yoksa önce yeni bir PCR geliştirilmesi gerekir; bu süreci aylarca uzatabilir.
5. **Kim hesaplayacak?** Danışman, kurum içi LCA uzmanı ya da onaylı bir EPD aracı. Hangisi seçilirse seçilsin doğrulama bağımsız bir uzman tarafından yapılır.

## EPD almanın adımları nelerdir?

1. **Kapsamı, PCR’yi ve program operatörünü belirleyin** (1–2 hafta): Ürün listesi, beyan edilen birim, sistem sınırları (ör. A1–A3 artı C ve D modülleri) ve hedef program operatörü netleştirilir. Ürün grubuna uyan PCR ve varsa tamamlayıcı PCR seçilir.
2. **Son 12 aya ait üretim verilerini toplayın** (3–6 hafta): Hammadde miktarları ve tedarikçileri, nakliye mesafeleri ve araç tipleri, elektrik ve yakıt tüketimi, su kullanımı, ambalaj, üretim fireleri ve atıklar derlenir. Veriler temsilî bir döneme, genellikle son bir yıla ait olmalıdır.
3. **Yaşam döngüsü analizini (LCA) modelleyin** (3–5 hafta): Toplanan birincil veriler ISO 14040 ve 14044’e uygun biçimde, bir LCA yazılımında arka plan veritabanlarıyla birleştirilerek modellenir. Tahsis kuralları, kesme kriterleri ve senaryolar PCR’ye göre uygulanır.
4. **Beyanı ve arka plan raporunu hazırlayın** (1–2 hafta): Sonuçlar program operatörünün şablonunda EPD belgesine dönüştürülür. Doğrulayıcı için hesabın tüm ayrıntılarını içeren bir LCA (proje) raporu da hazırlanır; bu rapor kamuya açık değildir.
5. **Bağımsız üçüncü taraf doğrulamasından geçirin** (2–4 hafta): Program operatörünün onayladığı bağımsız doğrulayıcı, verileri, modeli ve beyanı PCR’ye uygunluk açısından inceler. Genellikle bir ya da iki düzeltme turu olur.
6. **Kaydedin ve yayımlayın** (1–2 hafta): Doğrulanan beyan program operatörüne kaydedilir, kayıt numarası alır ve operatörün kamuya açık veritabanında yayımlanır. Bu andan itibaren geçerlilik süresi başlar.

> **Süreleri neler uzatır?** PCR’nin olmaması, verilerin tesis düzeyinde ayrıştırılamaması ve çok sayıda ürün varyantı en sık görülen gecikme nedenleridir. Kendi durumunuz için [süre tahminine](https://www.cevreselurunbeyani.com/epd-maliyeti-ve-suresi#tahmin) bakabilirsiniz.

## Veri toplamada en çok nerede zorlanılır?

| Zorluk | Neden sorun olur | Pratik çözüm |
| --- | --- | --- |
| Ürün bazında enerji verisi yok | Fabrika faturası tüm hatları kapsar | Hat bazında alt sayaç ya da üretim miktarına göre tahsis |
| Tedarikçiye özgü hammadde verisi yok | Genel veritabanı değeri gerçek durumu yansıtmayabilir | Kritik hammaddeler için tedarikçinin kendi EPD’sini isteyin |
| Nakliye mesafeleri belirsiz | Kaynak ülke ve rota kayıt altında değil | Satın alma kayıtlarından ağırlıklı ortalama mesafe |
| Fire ve atık oranları bilinmiyor | Üretim raporlarında ayrı izlenmiyor | Atık beyan formları ve kütle denkliği |
| Birden fazla ürün aynı hatta | Girdileri ürünlere bölmek gerekiyor | PCR’nin tahsis kuralına göre kütle veya ekonomik tahsis |

EPD veri toplama şablonu: https://www.cevreselurunbeyani.com/epd-hazirlik-testi#sablon

## Doğrulama nasıl yapılır?

ISO 14025, işletmeler arası iletişimde kullanılan EPD’lerin bağımsız üçüncü tarafça doğrulanmasını şart koşar. Doğrulayıcı, hesabı hazırlayan ekipten ve üreticiden bağımsız olmalı ve program operatörü tarafından onaylanmış olmalıdır. EPD Türkiye’nin açıkladığı süreçte doğrulama International EPD System tarafından onaylanmış bir doğrulayıcı tarafından yapılır; program operatörünün sekretaryası beyanı kendisi doğrulamaz ve doğrulama onaylanmadan tescil başlamaz. İnceleme; veri kaynaklarının belgelenmesini, modelin PCR’ye uygunluğunu, hesapların tutarlılığını ve beyandaki ifadelerin doğruluğunu kapsar.

## Yayından sonra ne olur?

- **Kullanım:** Beyanın bağlantısını ve kayıt numarasını teklif dosyalarına, teknik föylere ve ürün sayfalarına ekleyin.
- **Dijital veri:** Avrupa’daki bina LCA yazılımları ve ulusal veritabanları makine tarafından okunabilir EPD verisini tercih eder. Program operatörünüzün dijital format desteğini sorun.
- **İzleme:** Enerji tedarikinde, reçetede veya tedarikçide büyük bir değişiklik olduğunda sonuçların hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin.
- **Yenileme:** Geçerlilik bitmeden yaklaşık 6 ay önce güncelleme çalışmasına başlayın. İlk EPD’de kurulan veri altyapısı ikinci beyanı çok daha hızlı hale getirir.

EPD hazırlık testi: https://www.cevreselurunbeyani.com/epd-hazirlik-testi

## Sık sorulan sorular

### EPD’yi kendimiz hazırlayabilir miyiz?

Evet. Kurum içinde LCA yetkinliği, bir LCA yazılımı ve arka plan veritabanı lisansı varsa beyanı kendiniz hazırlayabilirsiniz. Ancak doğrulama her durumda bağımsız bir uzman tarafından yapılmalıdır.

### Ürünüm için PCR yoksa ne olur?

Program operatörüyle birlikte yeni bir PCR geliştirilir ya da mevcut bir PCR’nin kapsamı genişletilir. Bu süreç kamuoyu görüşü ve onay aşamaları nedeniyle birkaç ay sürebilir.

### Her ürün için ayrı EPD gerekir mi?

Gerekmez. Bileşimi ve üretim süreci benzer ürünler, PCR izin veriyorsa tek bir ürün ailesi EPD’sinde toplanabilir. Alıcınızın aile EPD’sini kabul edip etmediğini önceden teyit edin.

## Kaynaklar

- [ISO 14025:2006 — Çevre etiketleri ve beyanları, Tip III çevre beyanları](https://www.iso.org/standard/38131.html) — ISO
- [ISO 14040:2006 — Yaşam döngüsü değerlendirmesi: İlkeler ve çerçeve](https://www.iso.org/standard/37456.html) — ISO
- [ISO 14044:2006 — Yaşam döngüsü değerlendirmesi: Gereklilikler ve kılavuz](https://www.iso.org/standard/38498.html) — ISO
- [EPD nedir ve nasıl yayımlanır — EPD tescil süreci](https://epdturkey.org/how-to-publish) — EPD Türkiye (program operatörü)
- [The International EPD System](https://www.environdec.com) — EPD International AB (program operatörü)