EPD nasıl alınır? Altı adımda süreç

Başlamadan önce hangi kararları vermelisiniz?

Sürecin en pahalı hataları ilk haftada yapılır. Veri toplamaya başlamadan önce aşağıdaki beş soruya net cevap verin:

1. Hangi ürünler? Önce alıcının istediği ya da ihaleye giren ürünlerle başlayın. Tüm gamı tek seferde kapsamak çoğu zaman gereksizdir.
2. Ürüne özgü mü, ürün ailesi mi? Benzer bileşimdeki varyantları tek bir aile EPD’sinde toplamak maliyeti ciddi biçimde düşürebilir.
3. Hedef pazar neresi? Beyanın hangi ülkede kullanılacağı, program operatörü seçimini ve bazen PCR’yi belirler.
4. Ürününüz için PCR var mı? Uygun PCR yoksa önce yeni bir PCR geliştirilmesi gerekir; bu süreci aylarca uzatabilir.
5. Kim hesaplayacak? Danışman, kurum içi LCA uzmanı ya da onaylı bir EPD aracı. Hangisi seçilirse seçilsin doğrulama bağımsız bir uzman tarafından yapılır.

EPD almanın adımları nelerdir?

1. Kapsamı, PCR’yi ve program operatörünü belirleyin1–2 hafta

   Ürün listesi, beyan edilen birim, sistem sınırları (ör. A1–A3 artı C ve D modülleri) ve hedef program operatörü netleştirilir. Ürün grubuna uyan PCR ve varsa tamamlayıcı PCR seçilir.

2. Son 12 aya ait üretim verilerini toplayın3–6 hafta

   Hammadde miktarları ve tedarikçileri, nakliye mesafeleri ve araç tipleri, elektrik ve yakıt tüketimi, su kullanımı, ambalaj, üretim fireleri ve atıklar derlenir. Veriler temsilî bir döneme, genellikle son bir yıla ait olmalıdır.

3. Yaşam döngüsü analizini (LCA) modelleyin3–5 hafta

   Toplanan birincil veriler ISO 14040 ve 14044’e uygun biçimde, bir LCA yazılımında arka plan veritabanlarıyla birleştirilerek modellenir. Tahsis kuralları, kesme kriterleri ve senaryolar PCR’ye göre uygulanır.

4. Beyanı ve arka plan raporunu hazırlayın1–2 hafta

   Sonuçlar program operatörünün şablonunda EPD belgesine dönüştürülür. Doğrulayıcı için hesabın tüm ayrıntılarını içeren bir LCA (proje) raporu da hazırlanır; bu rapor kamuya açık değildir.

5. Bağımsız üçüncü taraf doğrulamasından geçirin2–4 hafta

   Program operatörünün onayladığı bağımsız doğrulayıcı, verileri, modeli ve beyanı PCR’ye uygunluk açısından inceler. Genellikle bir ya da iki düzeltme turu olur.

6. Kaydedin ve yayımlayın1–2 hafta

   Doğrulanan beyan program operatörüne kaydedilir, kayıt numarası alır ve operatörün kamuya açık veritabanında yayımlanır. Bu andan itibaren geçerlilik süresi başlar.

Veri toplamada en çok nerede zorlanılır?

Doğrulama nasıl yapılır?

ISO 14025, işletmeler arası iletişimde kullanılan EPD’lerin bağımsız üçüncü tarafça doğrulanmasını şart koşar. Doğrulayıcı, hesabı hazırlayan ekipten ve üreticiden bağımsız olmalı ve program operatörü tarafından onaylanmış olmalıdır. EPD Türkiye’nin açıkladığı süreçte doğrulama International EPD System tarafından onaylanmış bir doğrulayıcı tarafından yapılır; program operatörünün sekretaryası beyanı kendisi doğrulamaz ve doğrulama onaylanmadan tescil başlamaz. İnceleme; veri kaynaklarının belgelenmesini, modelin PCR’ye uygunluğunu, hesapların tutarlılığını ve beyandaki ifadelerin doğruluğunu kapsar.

Yayından sonra ne olur?

• Kullanım: Beyanın bağlantısını ve kayıt numarasını teklif dosyalarına, teknik föylere ve ürün sayfalarına ekleyin.
• Dijital veri: Avrupa’daki bina LCA yazılımları ve ulusal veritabanları makine tarafından okunabilir EPD verisini tercih eder. Program operatörünüzün dijital format desteğini sorun.
• İzleme: Enerji tedarikinde, reçetede veya tedarikçide büyük bir değişiklik olduğunda sonuçların hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin.
• Yenileme: Geçerlilik bitmeden yaklaşık 6 ay önce güncelleme çalışmasına başlayın. İlk EPD’de kurulan veri altyapısı ikinci beyanı çok daha hızlı hale getirir.